banner

Εξελίξεις στη χειρουργική αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας

Η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες εισόδου στα νοσοκομεία του Δυτικού Κόσμου. Παρά τις εξελίξεις στη φαρμακευτική αγωγή, η θνητότητα φτάνει το 50% στα τρία χρόνια από την εμφάνιση της νόσου. Η μεταμόσχευση καρδιάς, που είναι αποδεδειγμένη θεραπευτική παρέμβαση σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, εφαρμόζεται σε πολύ μικρό ποσοστό των ασθενών αυτών. Εναλλακτικές χειρουργικές τεχνικές, που εφαρμόζονται σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια τελευταίου σταδίου, είναι η πλαστική της μιτροειδούς, η χειρουργική αναδιαμόρφωση αριστερής κοιλίας, καθώς και η χρήση συσκευών υποβοήθησης αριστερής κοιλίας (LVADS).

Η ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας είναι συχνή επιπλοκή της καρδιακής ανεπάρκειας τελαυταίου σταδίου και οφείλεται στη διάταση του δακτυλίου της μιτροειδούς και στην αλλαγή του σχήματος της αριστερής κοιλίας από πυραμοειδές σε σφαιρικό. Παραδοσιακά, οι ασθενείς αυτοί αντιμετωπίζονταν είτε με αντικατάσταση μιτροειδούς βαλβίδας είτε με φαρμακευτική αγωγή, με πτωχά όμως αποτελέσματα και στις δύο περιπτώσεις. Η επισκευή της μιτροειδούς, δια μέσου της πλαστικής δακτυλίου, διορθώνει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα όχι μόνο την ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας, αλλά ταυτόχρονα μειώνει και τον όγκο της αριστερής κοιλίας. Με τη μέθοδο αυτή προκαλείται αλλαγή του σχήματος της καρδιάς από το παθολογικό σφαιρικό στο φυσιολογικό ελλειψοειδές. Ταυτόχρονα με τη χειρουργική αναδιαμόρφωση της αριστερής κοιλίας και τη μείωση των όγκων της αριστερής κοιλίας επιτυγχάνουμε αύξηση του κλάσματος εξώθησης και της καρδιακής παροχής.

Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται απο την καρδιοχειρουργική ομάδα του κ. Α. Πίτση από το 1999 και οι ασθενείς εισάγονται σε μετεγχειρητικό πρωτόκολλο παρακολούθησης και φαρμακευτικής αγωγής. Τα έως τώρα αποτελέσματα δείχνουν χαμηλό εγχειρητικό κίνδυνο και συμπτωματική βελτίωση σε αυτή την κατηγορία βαρέως πασχόντων ασθενών.

Υπάρχουν ωστόσο περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας, κυρίως τελευταίου σταδίου, οι οποίες κρίνονται ανεγχείρητες σύμφωνα με την συμβατική ιατρική. Οι θεραπευτικές επιλογές, για πολλά χρόνια, ήταν μόνο δύο: συντηρητική φαρμακευτική αγωγή ή μεταμόσχευση. Σήμερα σε αυτές τις επιλογές έχει προστεθεί και η χρήση συσκευών υποβοήθησης της καρδιάς (αντλίες υποστήριξης της κυκλοφορίας). Η φαρμακευτική αγωγή σε αυτό το στάδιο ανεπάρκειας έχει συνήθως πενιχρά αποτελέσματα. Οι μεταμοσχεύσεις αφ’ ετέρου, έχουν το μειονέκτημα της υψηλής θνησιμότητας, (50% σε πέντε χρόνια), και της δυσκολίας εύρεσης οργάνων.

Η πρώτη συσκευή προσωρινής υποστήριξης της κυκλοφορίας του αίματος, η ενδοαορτική αντλία, επινοήθηκε και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά από τον κ. Μουλόπουλο το 1974. Από τότε εφαρμόζεται ευρέως στην κλινική πράξη.

Πιο αποτελεσματικά μηχανικά μέσα υποστήριξης ή αντικατάστασης της καρδιακής λειτουργίας έχουν επινοηθεί και βελτιώνονται διαρκώς με αποτέλεσμα να καθίστανται δυνατές επεμβάσεις που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδύνατες με τη συμβατική καρδιοχειρουργική.

Εικόνα 1. Η συσκευή TandemHeart.